Før Hausten Kom

Om låta

«Før Hausten Kom» er en låt om livet rundt Årdal Aluminiumsverk, fortalt gjennom to parallelle spor.
I det ene bygger folk seg et liv: arbeid, lønn, hus, familie og et sted å høre til.
I det andre skjer noe langsommere og mer stille.
Vegetasjonen rundt verket forandrer seg, bjørka blir mindre grønn, graset forsvinner og lauvet faller før høsten egentlig har kommet.

Låta er ikke skrevet som en miljøsang, og heller ikke som et oppgjør med dem som jobbet der.
Tvert imot ligger mye av tyngden i at begge historiene er sanne samtidig.
Industrien ga trygghet, arbeid og framtid til mange, men satte også spor i landskapet.
«Før Hausten Kom» handler nettopp om den dobbeltheten – om mennesker som satte røtter, mens naturen rundt dem sakte mistet sine.

Tekst

Eg kom inn fjorden med koffert og sko, ein arbeidskar sa: «Her kan du bli bu.» Det skein frå hallane natt som dag, og me lærte fort kva skiftet kravde av lag.

Me åt nista kald ved ein open port, sparka grus av støvlane, lo det bort. Første lønninga gjekk til ring og rom, og lauvet fall før hausten kom.

Lauvet fall før hausten kom. Lauvet fall før hausten kom.

Me fekk oss kjøken med voksduk på, to stolar brukte og radio på. Ho hengde gardiner, eg måla blått, me sa: «Det her kan bli jævla godt.»

Så kom ein gut med mitt mørke hår, så kom ei jente to vintrar etterpå. Dei sprang mellom husa når fløyta slo, med svarte kne og altfor små sko.

Og oppe i lia stod bjørka stum, litt mindre grøn for kvar sommar som kom.

Lauvet fall før hausten kom. Lauvet fall før hausten kom.

Me bygde veranda ein laurdagskveld, lånte ei sag, fekk plankane sjølv. Naboen kom med kaffi og spikar, «Den står nok lenger enn oss», sa han og flira.

På måndag stod me ved omnane att, raudglød i augo frå dag og natt. Me snakka om bil, om lån, om løn, om kven som tok helga, om kven som fekk søn.

Ingen sa stort om graset som svann, eller dei nakne greinene over mot fjell og vatn.

Lauvet fall — (før hausten kom) Lauvet fall — (før hausten kom)

Ungane vaks og flytta av stad, ho fekk grått hår, eg blei seinare av. Huset stod der med merker i golv, strekar på døra frå fire til tolv.

Eg hugsar den sommaren ingen sa «sjå», men alle såg lia. Alle såg grått.

Me bygde eit liv der elva rann, med varme hender og lys frå ein hall. Me gjorde ein jobb, me gjorde det me kunne, sette brød på bordet, sette røter i grunnen.

Og når eg går heim der skiftvegen låg, ser eg huset vårt, ser eg fjellet stå. Eg høyrer ho rope frå kjøkenet: «Kom!» og lauvet fell —

før hausten kom.

Lauvet fall før hausten kom.

Før hausten kom.